آزمایش خون ۹۶٪ دقیق برای سندرم خستگی مزمن، امیدی تازه برای بیماران و مسیر تشخیص (لانگ کووید) پژوهشگران دانشگاه ایست انگلیا و شرکت Oxford Biodynamics موفق به ایجاد یک آزمایش خون بسیار دقیق برای تشخیص سندرم خستگی مزمن (ME/CFS) شدند.
این بیماری طولانیمدت و ناتوانکننده میلیونها نفر در سراسر جهان، از جمله بیش از ۴۰۰ هزار نفر در بریتانیا را تحت تأثیر قرار میدهد، اما تاکنون بهخوبی شناخته نشده و برای دههها روش تشخیصی قابل اعتمادی نداشته است.
با دقت ۹۶ درصد، این آزمایش جدید امید تازهای برای بیمارانی فراهم میکند که سالها با عدم قطعیت، تشخیص اشتباه یا نادیده گرفتن علائم خود مواجه بودهاند. انتظار میرود این دستاورد بتواند راه را برای ایجاد آزمایش خون مشابهی برای تشخیص (لانگ کووید) نیز هموار کند.
پروفسور دیمیتری پشهژتسکی، پژوهشگر ارشد از دانشکده پزشکی نوریچ دانشگاه ایست انگلیا، گفت: «سندرم خستگی مزمن بیماری جدی و اغلب ناتوانکنندهای است که با خستگی شدید مشخص میشود و با استراحت بهبود نمییابد. ما میدانیم که برخی بیماران گزارش دادهاند که مورد بیتوجهی قرار گرفته یا حتی به آنها گفته شده که بیماریشان همهاش در ذهنشان است. با نبود آزمایشهای قطعی، بسیاری از بیماران سالها بدون تشخیص یا با تشخیص اشتباه مواجه بودهاند. ما خواستیم بررسی کنیم آیا میتوانیم یک آزمایش خون برای تشخیص این بیماری توسعه دهیم و موفق شدیم! کشف ما این پتانسیل را دارد که یک آزمایش خون ساده و دقیق برای تأیید تشخیص فراهم کند، چیزی که میتواند به حمایت زودهنگام و مدیریت مؤثرتر بیماری منجر شود.»
سندرم پساکووید، که معمولاً به آن لانگ کووید گفته میشود، نمونهای از ME/CFS است که در آن مجموعهای مشابه از علائم توسط ویروس کووید-۱۹ ایجاد میشود، نه توسط سایر علل شناختهشده مانند مونونوکلئوز عفونی. بنابراین امیدواریم تحقیقات ما همچنین مسیر ایجاد آزمایش مشابهی برای تشخیص دقیق لانگ کووید را هموار کند.
چگونگی کشف این آزمایش
پژوهشگران از فناوری پیشرفته EpiSwitch® 3D Genomics شرکت Oxford BioDynamics (AIM:OBD) استفاده کردند تا نحوه تا خوردن DNA را در نمونههای خون ۴۷ فرد مبتلا به ME/CFS شدید و ۶۱ شرکتکننده سالم بررسی کنند.
درون هر سلول انسانی حدود دو متر DNA وجود دارد که بهصورت پیچیده و سهبعدی بستهبندی و تا شده است. این تاخوردگیها تصادفی نیستند؛ بلکه میلیونها نقطه بهطور دقیق مرتب شدهاند تا یک (کد تنظیمی) ایجاد کنند که کنترل میکند چه زمانی ژنها فعال یا غیرفعال شوند و عملکرد طبیعی سلول را تضمین کند.
الکساندر آکولیتشف، مدیر علمی ارشد شرکت OBD، گفت: «سندرم خستگی مزمن یک بیماری ژنتیکی مادرزادی نیست. به همین دلیل استفاده از نشانگرهای اپیژنتیک EpiSwitch که برخلاف کد ژنتیکی ثابت، در طول زندگی فرد میتواند تغییر کند، کلید رسیدن به این سطح بالای دقت بود.»
وی افزود: «پلتفرم EpiSwitch پشت این آزمایش، همراه با پایگاه دانش وسیع سهبعدی ژنومی OBD، پیشتر ثابت کرده است که میتواند تشخیصهای عملی و سریع خون را در مقیاس وسیع ارائه دهد.»
آکولیتشف ادامه داد: «با این دستاورد، مفتخریم که یک آزمایش پیشگام ایجاد کردهایم که میتواند نیاز مبرم به یک تشخیص سریع و قابل اعتماد برای بیماریای پیچیده و دشوار برای شناسایی را برطرف کند.»
الگوهای تاخوردگی DNA نشانگرهای کلیدی بیماری را آشکار میکنند
رویکرد استفاده از فناوری EpiSwitch پیشتر موفقیت خود را در شناسایی نشانگرهای خون مرتبط با بیماریهای بسیار پیچیده التهابی و عصبی مانند ALS سریع (آمیوتروفیک لاترال اسکلروز)، آرتریت روماتوئید و برخی سرطانها نشان داده است. از جمله این آزمایشها، آزمایش EpiSwitch PSE است که یک آزمایش خون با دقت جهانی برای تشخیص سرطان پروستات محسوب میشود و در بریتانیا و آمریکا استفاده میشود.
تیم پژوهشی الگوی منحصربهفردی را کشف کرده است که در افراد مبتلا به ME/CFS بهطور مداوم مشاهده میشود و در افراد سالم وجود ندارد. برخلاف رویکردهای گذشته، این تحقیق فراتر از توالی خطی DNA که در مطالعه منتشر شده DecodeME بررسی شده بود، بزرگترین مطالعه ژنتیکی ME/CFS تاکنون رفته است.
با بررسی تاخوردگیهای سهبعدی ژنوم، دانشگاه ایست انگلیا و Oxford BioDynamics صدها تغییر اضافی را شناسایی کردند، از جمله پنج مورد از هشت محل کشف شده توسط DecodeME، که اکنون میتواند درک عمیقتری از این بیماری ارائه دهد.
تحلیلها نشان داد که این آزمایش دارای دقت قابل توجهی است؛ با حساسیت ۹۲ درصد در شناسایی ME/CFS، که نشان میدهد آزمایش چقدر خوب افراد مبتلا را شناسایی میکند (تشخیص درست مثبت) و ویژگی ۹۸ درصد، که نشاندهنده توانایی آزمایش در شناسایی افرادی است که به بیماری مبتلا نیستند. پژوهشگران همچنین نشانههایی از دخالت مسیرهای سیستم ایمنی و التهاب در بیماری پیدا کردند، که میتواند به هدایت درمانهای آینده و شناسایی بیمارانی که احتمال پاسخ به درمانهای خاص را دارند، کمک کند.
ابزاری حیاتی برای تشخیص و درمان
پروفسور دیمیتری پشهژتسکی از دانشگاه ایست انگلیا گفت: «این یک گام مهم به جلو است. برای اولین بار، ما یک آزمایش خون ساده داریم که میتواند بهطور قابل اعتماد ME/CFS را شناسایی کند، چیزی که میتواند نحوه تشخیص و مدیریت این بیماری پیچیده را متحول کند.»
وی افزود: «علاوه بر این، درک مسیرهای بیولوژیکی دخیل در ME/CFS، راه را برای توسعه درمانهای هدفمند و شناسایی بیمارانی که بیشترین بهره را از درمانهای خاص میبرند، هموار میکند.»
پشهژتسکی ادامه داد: «امیدواریم آزمایش EpiSwitch® CFS به ابزاری حیاتی در مراکز بالینی تبدیل شود و مسیر ارائه مراقبتهای شخصیسازیشده و مؤثرتر را باز کند.»
منبع خبر : scitechdaily.com
نظرات کاربران