یک تیم بینالمللی از پژوهشگران گزارش داد که سلولهای ایمنی بزرگسالان مسنی که سابقه تمرینات استقامتی دارند، در مقابله با التهاب عملکرد مؤثرتری دارند.
فعالیت بدنی منظم نه تنها برای عضلات، ریهها و قلب مفید است، بلکه دفاع ایمنی بدن را نیز تقویت میکند. این نتیجه از مطالعهای حاصل شده است که روی بزرگسالان مسنی با تجربه طولانیمدت در ورزشهای استقامتی انجام شده است؛ ورزشهایی که شامل دویدن مسافت طولانی، دوچرخهسواری، شنا، قایقرانی و پیادهروی هستند.
این گروه بینالمللی از دانشمندان سلولهای ایمنی این شرکتکنندگان را بررسی کردند و دریافتند که سلولهای «کشنده طبیعی» آنها، که نگهبانان بدن در برابر ویروسها و سلولهای غیرطبیعی هستند، انعطافپذیری بیشتری دارند، سطوح التهاب پایینتری نشان میدهند و با کارایی متابولیکی بالاتری عمل میکنند.
این مطالعه که با حمایت FAPESP انجام و در نشریه Scientific Reports منتشر شد، بر سلولهای کشنده طبیعی (NK) تمرکز داشت؛ نوعی گلبول سفید (لنفوسیت) که مسئول شناسایی و نابودسازی سلولهای آلوده یا بیمار، از جمله سلولهای سرطانی است. این سلولها نقش حیاتی در دفاع ایمنی دارند و با شناسایی و حمله به مهاجمان مضر مانند ویروسها و دیگر پاتوژنها از بدن محافظت میکنند.
در این پژوهش، نمونههای خون نه شرکتکننده با میانگین سنی ۶۴ سال بررسی شد که به دو گروه تقسیم شدند: گروهی بدون سابقه تمرین بدنی و گروهی با تجربه تمرینات استقامتی.
لوچیله مینوزی، پژوهشگر مهمان دانشگاه یوستوس لیبیگ گیسن (JLU) آلمان، میگوید: «در مطالعهای پیشین، دریافتیم که چاقی و سبک زندگی کمتحرک میتواند فرآیند پیری زودرس سلولهای دفاعی بدن را تحریک کند. این موضوع باعث شد بخواهیم سمت دیگر ماجرا را بررسی کنیم؛ یعنی اینکه آیا بزرگسالی که بیش از ۲۰ سال ورزشهای استقامتی انجام داده، سیستم ایمنی آمادهتری دارد یا نه. و واقعاً همین را یافتیم. در این افراد، سلولهای کشنده طبیعی در مواجهه با چالشهای التهابی عملکرد بهتری داشتند و انرژی را کارآمدتر مصرف میکردند. بنابراین، به نوعی ورزش، سیستم ایمنی را نیز «تمرین» میدهد.»
این مطالعه حاصل تحقیقات پسادکتری مینوزی است و بخشی از یک پروژه پژوهشی بزرگتر به سرپرستی محققان دانشگاه ایالتی سائوپائولو (UNESP) برزیل و با حمایت FAPESP محسوب میشود. این تحقیق نشان داد که ورزشهای استقامتی منظم به مرور، پاسخ التهابی بدن را شکل میدهد.
فابیو لیرا، استاد دانشکده علوم و فناوری (FCT-UNESP)، پردیس پرزیدنته پرودنته و هماهنگکننده پروژه، میگوید: «وقتی سلولهای بزرگسالان مسن ورزشکار را با سلولهای همسن غیرورزشکار مقایسه کردیم، دریافتیم افرادی که سابقه ورزش استقامتی داشتند، نشانگرهای التهابی کمتری و نشانگرهای ضدالتهابی بیشتری داشتند. این یعنی در مقایسه با بزرگسالان غیرورزشکار، کنترل بسیار بهتری بر التهاب بدن داشتند.»
لیرا همچنین اشاره میکند که عوامل متعددی میتوانند عملکرد سیستم ایمنی را تحت تأثیر قرار دهند، از جمله کیفیت خواب، تغذیه و واکسیناسیون، و همچنین استرس، بیتحرکی و مصرف داروهای سرکوبکننده ایمنی که فعالیت سلولهای دفاعی را کاهش میدهند.
او میگوید: «فعالیت بدنی یکی از این عوامل است که میتواند به نفع سیستم ایمنی باشد و در این پروژه پژوهشی، ما بررسی میکنیم که چگونه ورزش میتواند پاسخ ایمنی را در طول زمان تنظیم کند.»
تغییرات در سلولها
علاوه بر تحلیل فنوتیپ، عملکرد و متابولیسم میتوکندریایی سلولهای کشنده طبیعی (NK) در پاسخ به محرکهای التهابی، پژوهشگران سلولهای NK گسترش یافته از بزرگسالان ورزشکار و غیرورزشکار را در معرض مهارکنندههای دارویی مختلف، از جمله پروپرانولول و راپامایسین، قرار دادند.
لوچیله مینوزی میگوید: «افراد مسن ورزشکار سیستم ایمنی کارآمدتر و انعطافپذیرتری دارند، با کنترل متابولیک بالاتر و تمایل کمتر به خستگی سلولی. ورزش منظم به نظر میرسد حساسیت آدرنرژیک و حسگرهای انرژی سلولی را به طور مثبت تنظیم کرده و پاسخ متعادلتر و کمالتهابیتری به محرکهای خارجی ایجاد میکند.»
پروپرانولول دارویی است که مسیر آدرنرژیک، یعنی مدار عصبی و هورمونی که نوروترنسمیترهایی مانند آدرنالین و نورآدرنالین آزاد میکند، را مسدود میکند. این دارو برای بررسی نقش این مسیر فعالسازی و تحریک در سلولهای NK استفاده شد. از سوی دیگر، راپامایسین مسیر سیگنالدهی mTORC1 را مهار میکند که با کنترل رشد و تکثیر سلول مرتبط است. در این مطالعه، راپامایسین فنوتیپ سلولهای NK را تغییر داد و در دوز بالای ۱۰۰ نانوگرم بر میلیلیتر، گسترش آنها را در محیط آزمایشگاهی کاهش داد.
به گفته پژوهشگران، در هر دو حالت، حتی با مسدودسازی این مسیرهای سیگنالدهی، سلولهای NK بزرگسالان مسن ورزشکار توانستند عملکرد ایمنی خود را حفظ کنند، در حالی که سلولهای افراد غیرورزشکار دچار خستگی سلولی یا ناکامی در پاسخ التهابی شدند. این بدان معناست که تمرینات استقامتی طولانیمدت با سازگاریهای محافظتی «ایمونومتابولیک» در سلولهای NK بزرگسالان مسن مرتبط است. به عبارت دیگر، این سلولها بالغتر و مؤثرتر میشوند، کمتر پیر شده و از نظر متابولیک بهتر برای پاسخ به فشارهای التهابی یا دارویی آماده میشوند.
پاسخ التهابی
در مطالعهای دیگر، همان گروه پژوهشی پاسخ ایمنی ورزشکاران جوان و مسن را قبل و بعد از یک جلسه ورزش شدید مقایسه کردند. برای این منظور، دادههای خون کامل و PBMC (کسر تکهستهای خون که شامل لنفوسیتها و مونوسیتها و سلولهای NK میشود) از ۱۲ ورزشکار مسن (با میانگین سنی ۵۲ سال و بیش از ۲۰ سال سابقه تمرین مداوم) جمعآوری و با دادههای ورزشکاران جوان (با میانگین سنی ۲۲ سال و بیش از ۴ سال تمرین اختصاصی) مقایسه شد.
نتایج نشان داد که ورزشکاران مسن پاسخ التهابی کنترلشدهتری نسبت به ورزشکاران جوان دارند. زمانی که سلولهای خونی آنها با یک پاتوژن (LPS) تحریک شد، هر دو گروه IL-6، یک سایتوکاین علامتدهنده التهاب، تولید کردند. با این حال، افزایش این سایتوکاین در جوانان شدیدتر بود. پژوهشگر میگوید: «سایتوکاین التهابی مهم دیگر، TNF-α، تنها در گروه جوانان افزایش یافت.»
ورزشکاران جوان پاسخ التهابی شدیدتری نشان دادند، در حالی که ورزشکاران مسن پروفایل پاسخ کنترلشده و تنظیمشدهای داشتند. به گفته پژوهشگران، این یافتهها نشان میدهد که تمرین طولانیمدت در طول زندگی میتواند موجب سازگاری ایمنی مفید و متعادل شود.
به دلیل اینکه این افراد به طور منظم تمرین میکنند، بدن آنها به مقابله با دورههای التهابی عادت دارد و برای ایجاد پاسخهای التهابی بلندمدت قابل توجه، نیاز به محرکهای شدیدتری است. این نوع «تمرین» است که با گذشت زمان، سیستم ایمنی را تقویت میکند.
مینوزی اشاره میکند که پژوهش بر روی سلولهای ایمنی ورزشکارانی با سابقه طولانی تمرین، بار دیگر نشان داده است که دههها فعالیت بدنی به نظر میرسد تنظیم التهاب را «تمرین» میدهد. سیستم ایمنی پاسخ خود را متوقف نمیکند، اما از اغراق و پاسخ بیش از حد اجتناب میکند. این موضوع به ویژه برای درک بهتر روند سالمندی اهمیت دارد، زیرا پاسخهای التهابی نامتعادل با بسیاری از بیماریهای مزمن مرتبط هستند.
منبع خبر : scitechdaily.com
نظرات کاربران