اکثر درمانهای سرطان، از جمله شیمیدرمانی، پرتودرمانی و ایمندرمانی، بهگونهای طراحی شدهاند که سلولهای سرطانی را هدف قرار داده و نابود کنند. اما گروه فزایندهای از پژوهشگران اکنون این سوال را مطرح میکنند که آیا این رویکرد دیرینه ممکن است نکتهای مهم را نادیده گرفته باشد. اگر مسیر واقعی درمان سرطان، تخریب آن نباشد، بلکه هدایت آن به سمت ترمیم و بهبود باشد، چه؟
این ایده تحریککننده محور اصلی تحقیقات پروفسور ایندرانیل میترا در مرکز پیشرفته درمان، پژوهش و آموزش سرطان در بمبئی، هند است.
این مفهوم کاملاً جدید نیست. در سال ۱۹۸۶، مقالهای از دکتر هارولد دووراک در «مجله پزشکی نیو» پیشنهاد داد که سرطان رفتاری مشابه زخمهایی دارد که هرگز التیام نمییابند. سرطان و زخمهای مزمن بسیاری از ویژگیهای زیستی مشترک دارند و پروفسور میترا استدلال میکند که به جای تمرکز همیشگی بر تخریب تومورها، پزشکی باید راههایی را بررسی کند که آنها را به سوی وضعیتی بهبود یافته و کمتر تهاجمی هدایت کند.
در یک مطالعه اخیر روی بیماران مبتلا به گلیوبلاستومای مغزی، یکی از ترسناکترین سرطانهای مغز، تیم او گزارش داده است که ترکیب سادهای از دو مکمل غذایی کمهزینه به نظر میرسد دقیقاً همین فرآیند ترمیم و بهبود را حمایت میکند.
آزمایش یک استراتژی ملایم در درمان گلیوبلاستوما
گلیوبلاستوما یک تومور مغزی بسیار سریعالرشد و تهاجمی است. حتی با درمانهای مدرن مانند جراحی، شیمیدرمانی و پرتودرمانی، چه بهصورت جداگانه و چه ترکیبی، بیماران معمولاً تنها حدود ۱۵ ماه بهطور متوسط زنده میمانند.
در مطالعه جدیدی که در «BJC Reports» منتشر شد، پروفسور میترا و همکارانش ده بیمار مبتلا به گلیوبلاستوما را ثبتنام کردند و از آنها خواستند روزانه چهار بار یک قرص حاوی مقادیر اندکی از دو مکمل غذایی، رزوراترول و مس، مصرف کنند. این روند بهطور میانگین به مدت ۱۱.۶ روز قبل از جراحی برنامهریزیشده مغز ادامه یافت.
گروه دیگری شامل ده بیمار با تومورهای مشابه تهاجمی که این مکملها را دریافت نکردند، بهعنوان گروه کنترل مورد استفاده قرار گرفتند.
در جریان جراحی، تیم پژوهشی نمونههایی از تومور مغزی هر دو گروه جمعآوری کرد. این نمونهها سپس با استفاده از میکروسکوپی، رنگآمیزی ایمنی، ایمنفلورسانس و تحلیل ترنسکریپتوم بهطور دقیق بررسی شدند تا تفاوتهای بین تومورها مشخص شود.
تحلیلها نشان داد مکملها تأثیر چشمگیری بر بیولوژی تومورها دارند
تغییرات چشمگیر در داخل تومورها
چندین نشانگر کلیدی سرطان در بیمارانی که قرصهای رزوراترول و مس را دریافت کردند، به سمت وضعیت مطلوبی تغییر کردند:
-
میانگین سطح پروتئین Ki-67، که شاخص شناختهشدهای برای سرعت تقسیم سلولهای گلیوبلاستوما است، در تومورهای درمانشده تقریباً یک سوم کمتر از تومورهای درماننشده بود. این نشان میدهد رشد سرطان کمتر تهاجمی شده است.
-
نشانگرهای مرتبط با نه ویژگی اصلی سرطان در نمونههای درمانشده در ۵۷٪ سلولها کمتر مشاهده شدند.
-
سطوح شش پروتئین ایمنیمهارگر، که معمولاً مانع حمله سیستم ایمنی به سلولهای سرطانی میشوند، بهطور متوسط ۴۱٪ در تومورهای درمانشده کاهش یافت.
-
سه نشانگر مرتبط با سلولهای بنیادی، که ممکن است به انتشار تومورها و مقاومت در برابر درمان کمک کنند، در گروه درمانشده ۵۶٪ کمتر بود.
-
نکته مهم، اینکه بیماران دریافتکننده این مکملها هیچ عارضه جانبی مشاهده نکردند.
پروفسور میترا اعلام کرد: «این نتایج نشان میدهد که یک قرص مکمل ساده، کمهزینه و غیرسمی ممکن است توانایی درمان گلیوبلاستوما را داشته باشد.»
هدفگیری ذرات کروماتین آزاد سلولی (cfChPs)
چگونه این فرآیند ترمیم ظاهری در سطح سلولی اتفاق میافتد؟
به گفته پروفسور میترا، مکانیسم اصلی شامل اثر رزوراترول و مس بر ذرات کروماتین آزاد سلولی (cfChPs) است که در بدن جریان دارند. این ذرات قطعات DNA هستند که از سلولهای سرطانی در حال مرگ آزاد میشوند و میتوانند رفتار سلولهای سرطانی زنده را تشدید کنند.
تحقیقات پیشین گروه او نشان داده بود که ترکیب رزوراترول و مس باعث تولید رادیکالهای اکسیژن میشود که cfChPs را غیرفعال یا نابود میکنند. در مطالعه حاضر، پژوهشگران دریافتند که cfChPs در بافت تومورهای درماننشده فراوان بود، اما در بافت تومورهای بیمارانی که قرصهای مکمل را دریافت کرده بودند، تقریباً بهطور کامل غایب بود.
این یافتهها نشان میدهند که سلولهای سرطانی مرده در گروه درمانشده از طریق آپاپتوزیس، فرآیند مرگ سلولی کنترلشده، حذف شدهاند و پیش از آنکه cfChPs را در محیط اطراف آزاد کنند، از بین رفتهاند.
پروفسور میترا توضیح میدهد: «ذرات کروماتین آزاد سلولی، قطعات DNA آزادشده توسط سلولهای سرطانی در حال مرگ، سلولهای سرطانی زنده را تحریک میکنند و باعث میشوند بیماری تهاجمیتر شود. اگر ذرات کروماتین آزاد سلولی حذف شوند، که همان کاری است که قرصهای رزوراترول-مس انجام میدهند، سرطان مهار میشود.»
او اضافه میکند که با استفاده بلندمدت، این روش ممکن است منجر به بهبود کامل سرطان شود و در واقع تومور بدخیم را به یک تومور خوشخیم تبدیل کند.
ایمنیمهارگرها و جایگزین کمهزینه
یکی از قابلتوجهترین یافتههای این مطالعه این است که قرصهای رزوراترول-مس فعالیت چندین ایمنیمهارگر را کاهش دادند. مهار ایمنیمهارگرها به عنوان یک پیشرفت مهم در درمان سرطان شناخته شده است، زیرا مسدود کردن این پروتئینها میتواند سیستم ایمنی را علیه تومورها فعال کند. با این حال، داروهای مهارگر ایمنیمهارگر کنونی بسیار گرانقیمت هستند و میتوانند عوارض جانبی قابل توجهی ایجاد کنند.
در مقابل، ترکیب مکمل غذایی مورد استفاده در این مطالعه ساده، غیرسمی و کمهزینه است و با این حال به نظر میرسد که چندین ایمنیمهارگر را کاهش میدهد. این موضوع امکان ارائه راهی دسترسپذیرتر برای تأثیرگذاری بر برخی مسیرهایی که داروهای گرانقیمت سرطان هدف قرار میدهند، فراهم میکند.
پروفسور میترا میگوید: «ما از زمان یونانیان باستان، یعنی حدود ۲۵۰۰ سال است که سعی کردهایم سلولهای سرطانی را از بین ببریم، اما موفق نبودهایم. شاید زمان آن رسیده که به درمان سرطان از زاویهای متفاوت نگاه کنیم و به جای نابودی تومورها، به سمت ترمیم آنها حرکت کنیم.»
او ادامه میدهد: «البته تعداد بیماران در این مطالعه نسبتاً کم بود، اما نتایج آنقدر قابل توجه بود که انتظار دارم در نمونه بزرگتری از بیماران نیز تکرار شود. من معتقدم که ممکن است در آستانه تحول در روش درمان سرطان باشیم.»
منبع خبر : sciencedaily.com
نظرات کاربران