سلولهای خاص ایمنی در مغز ممکن است نقش حیاتی در جلوگیری از بروز بیماری آلزایمر ایفا کنند؛ بر اساس یک مطالعه جدید، این کشف میتواند به توسعه درمانهایی منجر شود که تلاش میکنند این سلولها را به حالت محافظتی هدایت کنند.
پژوهشهای پیشین نشان دادهاند که سلولهای ایمنی مغز موسوم به میکروگلیا میتوانند بهطور مؤثر با نشانههای آلزایمر مقابله کنند، اما همزمان ممکن است از طریق ایجاد التهاب، این علائم را تشدید کنند. در این مطالعه، یک تیم بینالمللی از دانشمندان با دقت بررسی کردند که میکروگلیا چگونه میان این دو حالتِ کمککننده و آسیبرسان تغییر وضعیت میدهد.
پینار آیاتا، عصبپژوه دانشکده پزشکی آیکان، و همکارانش با استفاده از مدلهای موشی آلزایمر دریافتند که هنگامی که میکروگلیا به تودههای پروتئینی آمیلوئید-بتا که از نشانههای بارز بیماری است، نزدیک میشوند؛ وارد یک حالت ویژه محافظت عصبی میگردند.
آنه شَفِر، عصبپژوه دانشکده پزشکی آیکان در نیویورک میگوید: «میکروگلیا صرفاً پاسخدهندگان مخرب در بیماری آلزایمر نیستند؛ آنها میتوانند به محافظان مغز تبدیل شوند. این یافته مشاهدات پیشین ما را درباره انعطافپذیری چشمگیر وضعیتهای میکروگلیا و نقشهای مهم آنها در کارکردهای گوناگون مغز گسترش میدهد.»
میکروگلیا (سبز) در حال پاسخ به پلاکهای آمیلوئید-بتا (آبی) در مغز موش
به نظر میرسد دو ویژگی کلیدی در این زیرگونه از میکروگلیا وجود دارد: این سلولها سطح پایینتری از پروتئینی به نام PU.1 دارند که پیشتر با آلزایمر مرتبط شناخته شده بود و سطح بالاتری از پروتئینی به نام CD28 نشان میدهند که نقش حیاتی در سیستم ایمنی گستردهتر ایفا میکند.
میکروگلیاهایی با این ترکیب، قادر بودند بهتر از تجمع تودههای پروتئینی آمیلوئید-بتا در مغز موشها جلوگیری کنند و همزمان تجمعهای پروتئین تائو، پروتئینی بالقوه سمی دیگر مرتبط با آلزایمر را محدود سازند.
محققان همچنین تولید CD28 را در موشها متوقف کردند و مشاهده کردند که سلولهای میکروگلیای مضر و التهابزا افزایش یافته و پلاکهای آمیلوئید-بتا شایعتر شدند.
این یافتهها با مطالعات پیشین همخوانی دارد که نشان دادهاند شروع آلزایمر در افرادی که تمایل ژنتیکی به سطح پایینتر PU.1 در سلولهای خاص دارند، نسبت به میانگین عمومی، معمولاً دیرتر اتفاق میافتد.
آلیسون گُیت، ژنتیکشناس دانشکده پزشکی آیکان، میگوید: «این نتایج یک توضیح مکانیکی ارائه میدهد برای اینکه چرا سطح پایینتر PU.1 با کاهش خطر ابتلا به آلزایمر مرتبط است.»
به نظر میرسد این یک دفاع طبیعی مغز در برابر آلزایمر باشد، اما واضح است که به اندازه کافی قوی نیست تا پیشرفت بیماری را بهطور کامل متوقف کند.
محققان امیدوارند که درمانهای آینده بتوانند سطح این زیرگونه از میکروگلیا را افزایش دهند؛ البته پیش از آن باید مطمئن شویم که میکروگلیا در انسانها نیز به همان شکل عمل میکند.
بیماری آلزایمر یک بیماری فوقالعاده پیچیده است و شامل مجموعهای از عوامل خطر میشود، بنابراین احتمالاً یک درمان مؤثر نیاز دارد همزمان چند هدف مختلف را نشانه بگیرد. یکی از مکانیزمهایی که پژوهشگران ممکن است در مطالعات آینده در نظر بگیرند، تبدیل میکروگلیا به این حالت محافظت عصبی است.
این تحقیق همچنین به درک ما از نحوه ارتباط آلزایمر با سیستم ایمنی در کل کمک میکند. میکروگلیاهای اصلاحشده شناساییشده در این مطالعه، در مغز موشها، به شیوهای مشابه سلولهای T عمل میکنند که در سراسر سیستم عصبی جابهجا میشوند.
الکساندر تاراخوفسکی، اپیژنتیکشناس دانشگاه راکفلر در آمریکا، میگوید: «این کشف در زمانی رخ میدهد که سلولهای T تنظیمکننده، بهعنوان ناظران اصلی ایمنی، به شهرت و اهمیت بزرگی دست یافتهاند و منطق مشترکی از تنظیم ایمنی در انواع سلولها را برجسته میکند. این یافته همچنین راه را برای استراتژیهای ایمندرمانی در بیماری آلزایمر هموار میکند.»
منبع خبر : sciencealert.com
نظرات کاربران