یک پژوهش جدید نشان داده است که مهار عصبی و تعادل فعالیت نورونی در ناحیهای مشخص از مغز، برای شکلگیری و عملکرد حافظه تشخیصی ضروری است. این یافتهها میتواند به درک بهتر اختلالات شناختی، از جمله اسکیزوفرنی، زوال عقل و اختلالات حافظه مرتبط با افزایش سن کمک کند.
پژوهشگران دانشکده روانشناسی دانشگاه ناتینگهام، با همکاری همتایان خود در دانشگاه منچستر، دریافتند که مهار عصبی در هیپوکامپ و نه در قشر پیشپیشانی، نقش کلیدی در حافظه تشخیص اشیا ایفا میکند.
بهطور دقیقتر، نتایج نشان داد که هم کاهش بیش از حد و هم افزایش بیش از اندازه مهار عصبی در هیپوکامپ موجب اختلال در این نوع حافظه میشود؛ موضوعی که بیانگر اهمیت سطوح متعادل فعالیت عصبی در هیپوکامپ برای عملکرد بهینه حافظه تشخیصی است.
نورونهای مغز از طریق آزادسازی مواد شیمیایی موسوم به انتقالدهندههای عصبی با یکدیگر تعامل میکنند. اسید گاماآمینوبوتیریک (GABA) رایجترین انتقالدهنده عصبی مهاری است که نقش مهمی در مهار فعالیت عصبی دارد و از بیشفعال شدن نورونها، شلیک بیش از حد آنها و پاسخدهی به محرکهای نامرتبط جلوگیری میکند.
در موارد شدید، اختلال در انتقال مهاری GABA میتواند منجر به حملات صرعی شود. افزون بر این، اختلالات خفیفتر در مهار عصبی وابسته به GABA، بهویژه در هیپوکامپ و قشر پیشپیشانی، دو ناحیه مهم مغز که در حافظه و سایر کارکردهای شناختی نقش دارند؛ با طیف وسیعی از اختلالات مغزی همراه با ناتوانیهای شناختی مرتبط دانسته شدهاند؛ از جمله اسکیزوفرنی که افت شناختی مرتبط با افزایش سن و مراحل اولیه بیماری آلزایمر دارد.
این پژوهش به سرپرستی چارلی تیلور، که هماکنون پژوهشگر پسادکتری در دانشکده پزشکی است، در قالب پروژه دکترای وی در دانشکده روانشناسی انجام شد. او در اینباره گفت: «اختلال در مهار عصبی گابائرژیک در قشر پیشپیشانی و هیپوکامپ بهعنوان یکی از ویژگیهای مهم آسیبشناختی اختلالات شناختی شناخته شده است، اما تاکنون مشخص نبود که آیا این ناهنجاریهای مغزی به اختلالات حافظه مرتبط با این بیماریها منجر میشود یا نمیشود. بسیاری از اختلالات شناختی با نقص در حافظه تشخیصی همراه هستند؛ نوعی از حافظه که به افراد امکان میدهد اشیای تازه مواجهشده را به خاطر بسپارند، مانند یک دوچرخه جدید، یک ابزار تازه یا چهرهای جدید.»
او همچنین افزود: «ما میتوانیم نوعی از حافظه مرتبط با این موضوع را در موشهای آزمایشگاهی با استفاده از آزمون تشخیص شیء بررسی کنیم؛ آزمایشی که بهطور گسترده در مدلهای پیشبالینی اختلالات مغزی به کار میرود. با استفاده از مدل موش، توانستیم مهار عصبی وابسته به GABA را بهصورت اختصاصی در هیپوکامپ یا قشر پیشپیشانی تغییر دهیم و بهطور دقیق مشخص کنیم که این تغییرات چگونه بر توانایی آنها در تشخیص اشیا تأثیر میگذارد.»
پژوهشگران دریافتند که هم کاهش و هم افزایش بیش از حد مهار عصبی در هیپوکامپ باعث اختلال در حافظه تشخیصی میشود؛ یافتهای که نشان میدهد برای حفظ این نوع عملکرد حافظه، سطوح متعادل مهار عصبی ضروری است.
نتایج این پژوهش همچنین نشان میدهد که آزمون تشخیص شیء که بهطور گسترده توسط پژوهشگران دانشگاهی و صنعت کشف دارو استفاده میشود، میتواند برای مطالعه اختلال در مهار عصبی وابسته به GABA در هیپوکامپ (و نه قشر پیشپیشانی) در مدلهای موشی اختلالات مغزی به کار رود و همچنین ابزاری مناسب برای ارزیابی درمانهای جدید هدفگیرنده این نوع اختلال باشد.
دکتر توبیاس باست از دانشکده روانشناسی، که نظارت بر این پژوهش را بر عهده داشت، گفت: «این یافتهها به درک عمیقتر سازوکارهای مغزی زیربنای اختلالات شناختی، از جمله مشکلات حافظه، کمک میکند.
اغلب تصور میشود که اختلالات شناختی ناشی از کاهش فعالیت در برخی نواحی مغز هستند و اینکه با افزایش فعالیت مغزی میتوان عملکردهای مغز را بهبود بخشید؛ اما نتایج جدید نشان میدهد که گاهی دقیقاً عکس این موضوع صادق است. مهار عصبی معیوب که منجر به افزایش فعالیت مغزی، اما بهصورت ناکنترلشده میشود، میتواند خود عامل بروز مشکل باشد.
این موضوع پیامدهای مهمی برای توسعه درمانهای نوین دارد و نشان میدهد که برای بازگرداندن کارکردهای شناختی مانند حافظه، لازم است تعادل فعالیت عصبی در نواحی مشخصی از مغز—برای مثال از طریق داروها یا فناوریهای تعدیل عصبی، دوباره برقرار شود.»
پرسشهای کلیدی و پاسخها:
سؤال: چرا مهار عصبی برای حافظه تشخیصی مهم است؟
پاسخ: حافظه تشخیصی به سیگنالدهی مهاری متعادل در هیپوکامپ وابسته است. زمانی که مهار عصبی کاهش یا افزایش بیش از حد پیدا کند، فعالیت نورونی ناپایدار شده و توانایی مغز در رمزگذاری و یادآوری اشیای تازه مواجهشده مختل میشود.
سؤال: آیا پژوهش نشان داد که قشر پیشپیشانی در این نوع حافظه نقش دارد؟
پاسخ: خیر. تغییر مهار عصبی وابسته به GABA در قشر پیشپیشانی هیچ تأثیر قابل اندازهگیری بر حافظه تشخیصی نداشت و نشان داد که این نوع حافظه بهطور خاص وابسته به عملکرد هیپوکامپ است.
سؤال: این یافتهها چگونه میتوانند درمان اختلالات شناختی را تحت تأثیر قرار دهند؟
پاسخ: بسیاری از اختلالات همراه با از دست دادن حافظه نیز با نقص در مهار عصبی گابائرژیک همراه هستند. این پژوهش نشان میدهد که بازگرداندن تعادل مهاری بهجای صرفاً افزایش فعالیت نورونی، میتواند کلید بهبود حافظه در بیماریهایی مانند اسکیزوفرنی، زوال عقل و کاهش شناختی مرتبط با سن باشد.
منبع خبر : neurosciencenews.com
نظرات کاربران